trefwoord

Liberalisme: tussen ideaal en praktijk

Het liberalisme behoort tot de invloedrijkste politieke stromingen van de moderne tijd. Deze stroming plaatst individuele vrijheid, gelijkheid voor de wet en democratische beginselen centraal. Maar wat betekent liberalisme vandaag de dag nog? En hoe verhoudt het zich tot de concrete uitdagingen van onze tijd?

De liberale traditie kent vele gezichten. Van de klassieke vrijheidsopvatting van negentiende-eeuwse denkers tot het neoliberalisme dat de afgelopen decennia dominant was. Van progressief liberalisme tot conservatief-liberale varianten. Deze diversiteit roept fundamentele vragen op over de kern van het liberale gedachtegoed.

Simon van Teutem
Waarom een echte liberaal geen VVD stemt
Een scherpe analyse van wat liberalisme werkelijk betekent. De auteur gebruikt liberale principes als maatstaf om te onderzoeken of de VVD deze nog vertegenwoordigt. Een actuele bijdrage aan het debat over de toekomst van het Nederlandse liberalisme.
Boek bekijken
€ 13,99
Op voorraad | Vandaag voor 23:00 besteld, dinsdag in huis

De klassieke grondslag

Wie het liberalisme wil begrijpen, moet terug naar de fundamenten. De negentiende eeuw leverde denkers die de vrijheidsopvatting vormgaven die tot op de dag van vandaag doorwerkt.

Spotlight: John Stuart Mill

Mill wordt beschouwd als grondlegger van het moderne liberale gedachtegoed. Zijn werk over vrijheid vormt een fundament waarop generaties liberale denkers verder bouwden. Zijn schadebeginsel blijft tot vandaag actueel in discussies over de grenzen van individuele vrijheid.
John Stuart Mill
Over vrijheid
Mills klassieke werk beschouwt vrijheid als essentieel voor menselijke ontwikkeling. Het boek onderzoekt wanneer de maatschappij rechtmatig de vrijheid van individuen mag beperken. Een tijdloze verkenning van de spanningen tussen individuele autonomie en collectieve belangen.
Boek bekijken
€ 29,90
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
De enige vrijheid die de naam waardig is, is die om ons eigen welzijn na te streven op onze eigen manier, zolang we niet trachten anderen van het hunne te beroven. Uit: Over vrijheid
Vrijheid
Peter de Roode
Een grondige analyse van het vrijheidsbegrip door de eeuwen heen. Het artikel laat zien hoe verschillende opvattingen over vrijheid telkens nieuwe reacties opriepen en hoe er nooit consensus was over wat vrijheid precies inhoudt.

Auteurs die schrijven over 'liberalisme'

De crisis van het liberalisme

Het liberalisme staat onder druk. Mondiale ontwikkelingen dwingen tot herbezinning op liberale uitgangspunten. Wat ging er mis en welke koers moet het liberalisme nu varen?

Spotlight: Francis Fukuyama

Fukuyama groeide uit tot een van de meest gezaghebbende stemmen over politieke ontwikkelingen. Na zijn beroemde these over het einde van de geschiedenis nam hij afstand van het neoconservatisme en ontwikkelde een genuanceerde visie op de uitdagingen voor het liberalisme.
Francis Fukuyama
Het liberalisme en zijn schaduwzijden
Fukuyama analyseert hoe het klassieke liberalisme in een crisis belandde. Hij onderzoekt de bedreigingen voor deze politieke filosofie en wijst op de noodzaak van heroriëntatie. Een belangrijke bijdrage aan het debat over de toekomst van de liberale democratie.
Boek bekijken
€ 21,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Francis Fukuyama
Het einde van de geschiedenis en de laatste mens
In dit eerdere werk betoogde Fukuyama dat het liberale gedachtegoed had getriomfeerd over autoritaire systemen. Deze these blijkt achterhaald, maar het boek biedt inzicht in het optimisme dat het liberalisme lange tijd omringde.
Boek bekijken
€ 23,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden

Nederlandse perspectieven

Ook in Nederland worstelt men met de vraag wat liberalisme betekent. De Nederlandse liberale traditie kent een eigen geschiedenis, met spanningen tussen verschillende stromingen.

Spotlight: Coen Brummer

Brummer promoveerde op de biografie van Samuel van Houten en is een kenner van de geschiedenis van het Nederlandse liberalisme. Hij toont hoe liberale politici worstelden met de modernisering van hun gedachtegoed en de sociale vraagstukken van hun tijd.
Coen Brummer
Sam van Houten tegen de rest
Samuel van Houten was een sleutelfiguur in de ontwikkeling van het Nederlandse liberalisme. Hij werkte aan de modernisering ervan en toonde dat liberalisme en sociale betrokkenheid verenigbaar zijn. Een inspirerende biografie over iemand die zijn tijd vooruit was.
Boek bekijken
€ 39,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Coen Brummer Daniël Boomsma
De canon van het sociaal-liberalisme
Dit werk beschrijft de evolutie van het Nederlandse liberalisme en laat zien hoe het sociaal-liberalisme zich onderscheidde van het klassieke liberalisme. Het toont de diversiteit binnen de liberale traditie en de pogingen om sociale rechtvaardigheid met vrijheid te verbinden.
Boek bekijken
€ 33,95
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Over vrijheid - ‘Hoogst actueel, maar ook urgent boek’
Teun van Aken
Een recensie van Timothy Snyders verkenning van het vrijheidsbegrip. Snyder maakt onderscheid tussen negatieve vrijheid en positieve vrijheid en bekritiseert de neoliberale opvatting die vrijheid vereenzelvigt met afwezigheid van bemoeienis.

De neoliberale wending

Sinds de jaren tachtig kreeg een specifieke variant van het liberalisme de overhand: het neoliberalisme. Deze stroming plaatste marktwerking centraal en beperkte de rol van de overheid. De gevolgen daarvan zijn omstreden.

Spotlight: Gabriël van den Brink

Van den Brink combineert empirisch onderzoek met wijsgerige reflectie. Als hoogleraar wijsbegeerte onderzoekt hij hoe het liberale denken sinds de zeventiende eeuw uitmondde in het neoliberalisme en welke gevolgen dit heeft voor onze samenleving.
Gabriël van den Brink
Ruw ontwaken uit de neoliberale droom
Een grondige analyse van de ontwikkeling van het liberale denken en de doorwerking ervan in het neoliberalisme. Van den Brink laat zien hoe marktdenken alle levensdomeinen ging beheersen en wat dit betekent voor gemeenschapszin en democratie.
Boek bekijken
€ 28,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Ruw ontwaken uit de neoliberale droom Neoliberalisme plaatst economische waarden boven politieke waarden. Dit ondermijnt democratische processen en vervangt burgers door consumenten. Alternatieve besturingsvormen zoals coöperatie bieden uitwegen.
Het ontmantelen van de demos
Peter van den Boom
Wendy Brown analyseert hoe het neoliberalisme democratische waarden uitholt. Elk menselijk domein wordt getransformeerd naar een economisch model waarbij individuen als marktspelers opereren. Een scherpe waarschuwing tegen de ontmanteling van de politieke vrijheid.

Identiteit en gemeenschap

Hedendaagse uitdagingen dwingen liberalen tot herbezinning. Hoe verhoudt het liberalisme zich tot identiteitspolitiek? Welke rol speelt gemeenschapszin in een liberale samenleving?

Spotlight: Yascha Mounk

Mounk is gespecialiseerd in de opkomst van populisme en de crisis van de liberale democratie. Als hoogleraar internationale betrekkingen onderzoekt hij hoe liberalisme een antwoord kan bieden op identiteitspolitiek zonder universele waarden prijs te geven.
Yascha Mounk
De identiteitsval
Mounk presenteert liberalisme als alternatief voor identiteitspolitiek. Hij benadrukt universele aspiraties en collectieve zelfbeschikking. Een belangrijke bijdrage aan het debat over hoe liberalisme inclusief kan zijn zonder te vervallen in versnippering.
Boek bekijken
€ 33,99
Nu besteld, woensdag in huis | Gratis verzonden
Michael Sandel
Politiek en moraal
Sandel onderzoekt verschillende stromingen binnen het liberalisme en bekritiseert liberale opvattingen over neutraliteit. Hij laat zien dat complete neutraliteit ten aanzien van het goede leven onmogelijk én onwenselijk is. Een provocerende uitdaging aan mainstream liberalisme.
Boek bekijken
€ 44,99
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden
Waarheid en democratie
Peter van den Boom
Het spanningsveld tussen waarheid en democratie komt in deze bundel aan bod. Verschillende auteurs analyseren hoe het neoliberalisme waarheid ondergeschikt maakt aan economische criteria en wat dit betekent voor democratische waarden.

Alternatieve stemmen

Niet iedereen is overtuigd van de zegeningen van het liberalisme. Libertarische denkers wijzen op de paradox dat liberalen meer overheidsingrijpen legitimeren. Hun radicale kritiek dwingt tot nadenken over de grenzen van overheidshandelen.

Frank Karsten Karel Beckman
De democratie voorbij
Karsten en Beckman pleiten voor een klassiek liberaal alternatief voor democratie. Ze bekritiseren de macht van meerderheidsbesluiten en benadrukken individuele vrijheid met minimale overheidsinmenging. Een radicale visie die het debat over democratie opschudt.
Boek bekijken
€ 17,95
Levertijd ongeveer 3 werkdagen
Bas Heijne
Mens/onmens
Heijne analyseert wat hij noemt 'de liberale leegte'. Hij onderzoekt de tekortkomingen van het liberalisme als dominante ideologie en vraagt of deze stroming antwoorden biedt op hedendaagse existentiële vragen. Een persoonlijke en filosofische verkenning.
Boek bekijken
€ 15,00
Nu besteld, woensdag in huis
De strijd om de democratie - 'Uitmuntend en diepgravend'
Dave van Ooijen
Een bundel over weerbare democratie die ingaat op de vraag hoe democratieën zich moeten verdedigen tegen antidemocratische bewegingen. De spanning tussen liberale vrijheden en bescherming van democratische waarden staat centraal.

Perspectieven op vrijheid

De kern van het liberalisme blijft vrijheid. Maar wat betekent vrijheid precies? Is het de afwezigheid van dwang of juist de mogelijkheid tot zelfontplooiing? Deze vraag blijft actueel.

Paul Teule
Vrijheid voor gevorderden
Teule bekritiseert de conventionele liberale opvatting van vrijheid als te beperkt. Hij stelt een verrijkte versie voor die zowel negatieve als positieve dimensies omvat. Vrijheid is meer dan het ontbreken van belemmeringen.
Boek bekijken
€ 29,90
Levertijd ongeveer 3 werkdagen | Gratis verzonden

Conclusie: liberalisme in beweging

Het liberalisme is geen statisch gedachtegoed maar een levende traditie die voortdurend evolueert. Van Mills klassieke vrijheidsopvatting tot hedendaagse debatten over neoliberalisme, identiteit en gemeenschap: de liberale stroming blijft zoeken naar balans tussen individuele vrijheid en collectieve verantwoordelijkheid.

De uitdagingen zijn groot. Toenemende ongelijkheid, de opkomst van populisme, de spanning tussen globalisme en nationalisme: het liberalisme moet zich verhouden tot concrete vraagstukken. Daarbij is herbezinning op de grondslagen nodig. Wat betekent vrijheid werkelijk? Hoe verhoudt individuele autonomie zich tot gemeenschapszin? Welke rol heeft de overheid in een liberale samenleving?

Deze vragen zijn niet alleen theoretisch. Ze raken aan de kern van hoe we willen samenleven. De boeken en denkers die hier aan bod kwamen, bieden geen pasklare antwoorden. Wel leveren ze instrumenten om kritisch na te denken over een stroming die de westerse wereld diepgaand heeft gevormd. Die kritische reflectie is nu belangrijker dan ooit.

Boeken over 'liberalisme' koop je bij Managementboek.nl

Producten over 'liberalisme'

De bestsellers

Deel dit artikel

Wat vond u van dit artikel?

0
0

    Personen

      Trefwoorden