Eigen regie: van afwachten naar actie

Eigen regie nemen betekent meer dan je leven 'op orde' hebben. Het gaat over het fundamentele vermogen om bewuste keuzes te maken, verantwoordelijkheid te nemen voor je ontwikkeling en niet langer af te wachten wat de omstandigheden je brengen. In een tijd waarin zowel werkgevers als zorginstellingen steeds meer autonomie van mensen verwachten, groeit de noodzaak om werkelijk grip te krijgen op je eigen levenskoers. Wie niet zelf kiest, wordt gekozen door anderen of door de omstandigheden.

De vraag is niet óf je regie moet nemen, maar hoe. Want tussen het besef dat je iets moet veranderen en daadwerkelijke actie zit vaak een wereld van twijfel, ingesleten patronen en onbewuste mechanismen. Het goede nieuws: regie nemen is geen aangeboren eigenschap, maar een vaardigheid die je kunt ontwikkelen.

De spanning tussen autonomie en verbinding

Eigen regie wordt vaak misverstaan als een puur individuele aangelegenheid. Alsof je in je eentje besluit wat je doet, zonder rekening te houden met anderen. Niets is minder waar. Werkelijke autonomie ontstaat juist in relatie tot anderen. We zijn geen auteurs, maar co-auteurs van ons leven. Deze schijnbare paradox – zelfstandig zijn en tegelijkertijd verbonden – vormt de kern van authentiek functioneren.

Eigen regie in het werk: van passief naar proactief

Organisaties roepen medewerkers op om initiatief te nemen, maar bieden niet altijd de ruimte om dat daadwerkelijk te doen. Verantwoordelijkheid wordt gedelegeerd, bevoegdheid blijft hangen. Dit leidt tot frustratie en een apathische houding. Toch ligt hier ook een kans. Want wachten op instemming van je leidinggevende of collega's is een keuze – een passieve keuze weliswaar, maar wel degelijk een keuze.

Eigen regie in de zorg: van zorgen vóór naar zorgen dát

In de zorgsector vindt een fundamentele verschuiving plaats. Waar professionals traditioneel bepaalden wat goed was voor de cliënt, krijgen mensen steeds meer zeggenschap over hun eigen leven en zorg. Deze kanteling – van 'zorgen voor' naar 'zorgen dat' – vraagt om een andere houding van zowel zorgverleners als zorgontvangers. Het betekent loslaten van controle en vertrouwen in het vermogen van mensen om zelf keuzes te maken.

Diverse perspectieven op zelfbeschikking

Niet iedereen ervaart de roep om eigen regie als bevrijdend. Sommige mensen voelen zich juist onder druk gezet door de verwachting dat zij altijd zelf verantwoordelijk zijn voor hun situatie. Deze nuance verdient aandacht. Eigen regie is geen morele verplichting maar een mogelijkheid die pas zinvol wordt als de juiste condities aanwezig zijn: voldoende middelen, competenties en ondersteuning.

Van inzicht naar gedrag: de praktijk van verandering

Inzicht leiden niet automatisch tot actie. Veel mensen weten dondersgoed wat ze zouden moeten doen, maar blijven vastzetten in oude patronen. De kloof tussen weten en doen wordt bepaald door ingesleten gewoonten, onbewuste overtuigingen en de angst voor de onzekerheid die verandering met zich meebrengt. Echte regie nemen vraagt daarom meer dan het lezen van een boek – het vraagt oefening, geduld en de moed om door ongemak heen te gaan.

Regie als voortdurend proces

Eigen regie is geen eindstation maar een voortdurende oefening. De omstandigheden veranderen, je eigen behoeften evolueren en nieuwe uitdagingen vragen om andere keuzes. Wat vandaag werkend is, kan morgen achterhaald zijn. Daarom vraagt regie om een houding van blijven leren, regelmatig reflecteren en de bereidheid om koers te wijzigen wanneer dat nodig is.

De kracht zit niet in het vasthouden aan één methode of aanpak, maar in het vermogen om steeds opnieuw te kijken: waar sta ik nu, wat vraagt deze situatie van mij en welke keuze past bij wat ik werkelijk belangrijk vind? Die vragen blijven actueel, of je nu als professional je loopbaan vormgeeft, als zorgontvanger beslissingen neemt over je behandeling, of als mens zoekt naar een vervuld bestaan. Eigen regie begint met het erkennen dat je altijd een keuze hebt – en eindigt nooit.