Mike Hoogveld gaat in Denk niet aan een krokodil op diepere verkenning in zijn geliefde vakgebied verandermanagement. Na boeken over start-ups, toekomstbestendig organiseren en agile bundelt hij in zijn nieuwste werk theoretische kennis, bestaand wetenschappelijk onderzoek en zijn praktijkervaring op het gebied van denkwijzen en gedrag die leiden tot beslissingen. Voorbeeldenkoning als hij is, levert hij opnieuw een prettig leesbaar boek af over best taaie materie.
pageturner
In een boek over cognitiewetenschap, psychologie en aanpassingsvermogen verwacht je misschien niet direct een vlot geschreven pageturner. Toch is het dat wel. Je vliegt erdoorheen; ik las het van A tot Z. Het werd een gevarieerde route langs breineigenschappen, -verbindingen en -aanpassingen. Dat we het dominante deel van onze hersenen hebben geërfd van de reptielen – het zogenaamde krokodillenbrein – biedt ons zowel weerstand tegen verandering als lerend vermogen. Want volgens de auteur kunnen we ons brein overwinnen en het trainen om zich aan te passen aan omstandigheden en open te staan voor nieuwe dingen.
Aanpassingsvermogen van het brein
Veranderende omstandigheden zijn er nu en zullen er altijd blijven. De auteur laat zien dat hersenen, ondanks hun neiging om weerstand te bieden tegen veranderingen, wel degelijk adaptief zijn. Dat komt ons goed van pas in deze tijden van technologische innovaties, overvloedige informatie, maatschappelijke ontwikkelingen, polarisatie en juridisering. Al gaat dat aanpassen vaak wel gepaard met enige ‘breinpijn’. Bij jezelf, en niet te vergeten bij de mensen om je heen.
Dit boek – vol met zo’n 90 cognitieve biases, herkenbare denkfouten én veel oefeningen – laat je ontdekken dat we onszelf onbewust voor de gek houden en dat we nog lang niet weten wat we niet weten. Hoewel het boek veel bekende, vaak gebruikte en gepubliceerde tests bevat, zijn ze functioneel en verduidelijken ze de inzichten die Hoogveld toevoegt aan zijn betoog.
Veerkracht van organisaties
In deel 1 van het boek legt hij uit hoe ons brein omgaat met de overvloed aan informatie. Deel 2 en 3 gaan in op hoe ons brein betekenis geeft aan dingen en hoe het koppelingen maakt tussen verleden, heden en toekomst. Vanuit zijn fascinatie voor tegenstellingen in organisaties – waar medewerkers telkens opnieuw opstaan vanuit bekende valkuilen – deelt de auteur inzichten over perspectieven. Daarbij komen onder andere voorspellend, invullend, sociaal en onverantwoord krokodillengedrag aan bod: van krokodillen die alle opties openhouden tot krokodillen die alles wat niet van pas komt gewoon negeren.
In het afsluitende deel 4 van het boek komt alles samen in tips en tools voor lerende organisaties om met veranderingen om te gaan. ‘Leren is onlosmakelijk verbonden met fouten maken’, aldus de auteur. Toch stimuleert hij om verandering te omarmen door mens en omgeving met regelmaat op boeiende wijze te vernieuwen – en ook anderen hiertoe aan te zetten.
Diversiteit
Denk niet aan een krokodil is een mooi boek voor iedereen die te maken heeft met psychologische beïnvloeding, zoals managers en marketeers. Eigenlijk voor iedereen, want ik denk hierbij ook aan familieleden en vrienden. De vele herkenbare voorbeelden tonen aan dat we allemaal ons brein kunnen trainen om open te staan voor andere meningen en visies. Het boek laat zien dat de acceptatie van diversiteit ons leven kan verrijken. Dát is innovatie.
Over Jeanine Dijkhuis
Jeanine Dijkhuis is Register Marketeer met ruim 25 jaar ervaring. Zij is marketinggeneralist met een voorliefde voor resultaat- en mensgerichte marketingstrategie.