Trainen is een fantastisch vak. Het is altijd anders - en juist dat maakt het zo boeiend. Tegelijkertijd is trainen een ambacht, en daar heb ik bagage voor nodig. Effectief trainen is het resultaat van een doordachte visie op leren, een zorgvuldig ontwerp en professioneel handelen in het moment.
Leren is geen informatieoverdracht
Elke trainer draagt – bewust of onbewust – een visie op leren met zich mee. Geloof je dat mensen leren door inzicht? Door herhaling? Door ervaring? Door confrontatie?
Die visie bepaalt:
- Hoe je leerdoelen formuleert.
- Hoe je werkvormen kiest.
- Hoe je omgaat met weerstand.
- Hoe je gedragsverandering definieert.
In het eerste deel van Hoe-boek voor de trainer onderzoek ik wat leren eigenlijk is en wat gedragsverandering vraagt. Niet als abstracte theorie, maar als fundament onder mijn handelen als trainer. Want zonder expliciete visie wordt trainen al snel intuïtief en inconsistent.
Ontwerpen is verantwoordelijkheid nemen
Een leertraject ontwerpen betekent verantwoordelijkheid nemen voor een heldere leerweg van je deelnemers. Dat vraagt meer dan een programma samenstellen.
Het vraagt dat je:
- De context begrijp waarin deelnemers werken.
- De spanning tussen organisatiedoelen en leerdoelen onderken.
- Bewust kies voor interventies die gedrag beïnvloeden.
Ontwerpen is strategisch denken: wat moet eerst, wat kan later - en wat juist níet? Het is durven schrappen, vertragen en verdiepen.
De opkomst van blended leertrajecten en online trainen
Blended leren en online trainen hebben het vak veranderd. Niet alleen technisch, maar ook inhoudelijk. Het dwingt je na te denken over wat fysiek samenzijn werkelijk toevoegt en hoe je social learning-tools effectief inzet.
Is een face-to-facebijeenkomst nodig voor kennisoverdracht? Of is die kostbare tijd bedoeld voor oefenen, reflectie en interactie? Hoe kun je andere instrumenten inzetten om leren efficiënter en aantrekkelijker te maken?
Blended leren vraagt om een herdefiniëring van het trainersvak. Je bent minder zender en steeds meer ontwerper en facilitator van leerprocessen.
De trainer als procesbegeleider
In elke groep speelt meer dan zichtbaar is. Onder de oppervlakte bewegen onzekerheden, verwachtingen, weerstand en ambities. Jij staat midden in dat krachtenveld.
Professioneel handelen betekent:
- Zien wat er gebeurt.
- Benoemen wat relevant is.
- Interveniëren met intentie.
Dat vraagt vakmanschap. Niet elke stilte hoeft gevuld en niet elke weerstand opgelost. Soms is vertragen krachtiger dan sturen.
Werkvormen als middel, niet als doel
In de praktijk zie ik vaak dat werkvormen centraal staan. Trainers verzamelen formats en oefeningen, maar verliezen de bedoeling uit het oog.
Een werkvorm is geen doel op zich. Het is een middel om leren te faciliteren. De kracht zit in de logische combinatie van leerdoelen en werkvormen - en in de manier waarop je begeleidt: in de vragen die je stelt, de verbinding die je maakt en de betekenis die je helpt construeren.
De persoonlijke ontwikkeling van de trainer
Uiteindelijk ben jij als trainer zelf het instrument. Jouw overtuigingen, je zelfkennis en je vermogen tot reflectie bepalen de kwaliteit van je interventies.
- Durf je jezelf te onderzoeken?
- Kun je feedback ontvangen?
- Ben je bereid je routines ter discussie te stellen?
In het laatste deel van dit boek nodig ik je uit om niet alleen naar je trainingen te kijken, maar ook naar jezelf als professional.
Hoe-boek voor de trainer is geen bundel praktische tips. Het is een uitnodiging om je vak serieus te nemen. Om bewust te ontwerpen, scherp te begeleiden en jezelf te blijven ontwikkelen.
Voor trainers die niet alleen willen inspireren, maar werkelijk verschil willen maken.
Wie trainen ziet als ambacht, investeert in visie, ontwerp én persoonlijke ontwikkeling. Hoe-boek voor de trainer helpt professionals om bewuster, strategischer en effectiever te werken. Bestel het boek bij Managementboek en versterk uw vakmanschap als trainer - vandaag nog.
Over Marcolien Huybers
Marcolien Huybers is organisatieadviseur, coach en trainer. Zij houdt zich al ruim 30 jaar bezig met het begeleiden van mensen. Zij gebruikt haar brede werkervaring (HR-adviseur, manager, trainer, teamcoach) om organisaties te ondersteunen bij leer- en verandertrajecten. Zij is gespecialiseerd in het trainen van opleiders en trainers. Sinds 2013 heeft zij een eigen bedrijf "Waardevol Veranderen".