En toen brak de pleuris uit

‘Prachtig. Ongelooflijk goed zit het in elkaar. Zó'n rijk boek.’ Radio 1 Nieuwsweekend

‘En toen brak de pleuris uit vertelt aan de hand van die onverbiddelijke doodsstatistieken een veelzijdig verhaal over hoe een stad zich langzaam weet te genezen van zijn veel te grote vatbaarheid voor epidemieën. Dat Lammertink en Murkens de kille statistieken een gezicht hebben gegeven door ze te combineren met de levensverhalen van patiënten en hun dierbaren, met die van experimenterende dokters en verpleegkundigen, en met die van idealisten en beleidsmakers, is een geweldige prestatie.’ NRC

‘Een verhelderend, fascinerend en vaak verbijsterend boek.’ Nederlands Dagblad

Een fascinerende geschiedenis van leefomstandigheden in de grote stad van vroeger, aan de hand van een herontdekte, unieke bron: het Doodsoorzakenregister

Stierven in de negentiende eeuw arme stadsbewoners eerder dan welgestelden? En aan welke ziektes en kwalen? Owen Lammertink & Mayra Murkens beantwoorden deze en meer vragen aan de hand van fascinerende en tragische verhalen van gewone stadsbewoners, zoals dienstbodes, diamantslijpers, sekswerkers, pleegzusters, geneesheren en een zilversmid.

Een groot deel van de Amsterdammers leefde, net als zo veel stedelingen, rond het midden van de negentiende eeuw onder erbarmelijke omstandigheden. Arbeiderswijken waren volgepakt, huizen werden slecht geventileerd, er was grote armoede, er heerste voedselschaarste en rioleringen en waterleidingen waren er nauwelijks. Dat leidde tot onhygiënische toestanden en gaf ruim baan aan infectieziekten als cholera, tering en, aan het begin van de twintigste eeuw, de Spaanse griep. Door initiatieven van welgestelde Amsterdammers, de gemeente, maar ook door een toenemend hygiënisch besef onder de bevolking werd de stad in de decennia na 1850 langzaamaan steeds gezonder en schoner. Veel maatregelen hadden effect, al staken ook nieuwe ziektes de kop op.

Aan de hand van de verhalen van gewone Amsterdammers vertellen Owen Lammertink en Mayra Murkens het grote verhaal van hoe Amsterdam zich tussen 1850 en 1930 kon ontwikkelen van vieze stad tot leefbare woonplaats.

In de pers

‘Een levendig beeld van het bestaan in een tamelijk smerige hoofdstad met ziekten zoals cholera of de Spaanse griep. Na lezing ervan kijk je in Mokum niet langer op een hondendrol meer of minder.’ HP/De Tijd

‘Owen Lammertink en Mayra Murkens zijn beiden gepromoveerd op dissertaties over ziektepatronen in de negentiende eeuw en hebben die gegevens voor dit boek aangevuld met andere feiten over Amsterdam. Dat heeft een toegankelijk en fraai uitgegeven boek opgeleverd.’ Historisch Nieuwsblad